In 2007 was toenmalig gedeputeerde Andries Greiner op zoek naar de vestiging van een toepassingscentrum voor groene grondstoffen in Flevoland. Bij het Praktijkonderzoek Plant en Omgeving van Wageningen UR zagen ze daar wel wat in. Ook een onderzoeksinstituut van de WUR moet zelf z’n broek ophouden en in de biobased economy zag initiatiefnemer Chris de Visser aantrekkelijke commerciële mogelijkheden en hij zag dat goed.

Nederland. Lelystad, 20-11-2014, Repo Accres Foto: Jiri Buller
Nederland. Lelystad, 20-11-2014, Repo Accres
Foto: Jiri Buller

Begrippen als pilotlocaties vallen vaak in dit land, maar van de grond komen doen ze minder vaak. Hier wél en daar is Chris nog steeds trots op. Een mooie bruidsschat van de provincie Flevoland hielp daar wel bij. De faciliteiten en het daaraan verbonden onderzoek werden onder de naam ACRRES (Applied Centre for Renewable Resources) in de markt gepositioneerd, maar bleven wel gewoon onderdeel van Wageningen UR. De omzet is nu zo’n € 2,5 miljoen per jaar met de ambitie de komende 10 jaar door te groeien naar € 6-7 miljoen.

Het centrum heeft nauwe contacten met de gemeente Lelystad en de provincie Flevoland alsmede met, een aantal MKB’ers zoals Algae Food & Fuel, DSD, DMT en Osomo. Greiner is voorzitter van de Advisory Board.

 

Unieke faciliteiten

Onderdeel is de Flevolandse EnergieFabriek. Een niet alledaags informatiecentrum over duurzame energieopwekking. Midden in de Flevolandse polder staan experimentele windmolens, zonnepanelen, biomassa-installaties en kassen met algenvijvers. Je kan er de energie-innovaties voelen, ruiken en aanraken. Een aantrekkelijke plek voor bedrijven die dat soort voorzieningen in het algemeen niet hebben om nieuwe innovatieve technieken uit te proberen. Acress 9

Naast biomassa, zon en wind werkt ACRRES ook aan Smartgrids: de noodzakelijke koppeling tussen per definitie decentrale en vaak discontinue duurzame energiebronnen en de vraag naar duurzame energie voor vervoer, industrie en huishoudens. Acress 8

In het project AgroEnergiek willen ze laten zien welke geweldige kansen er liggen voor de land- en tuinbouw op het vlak van energiebesparing en –productie.

 

Vooral gericht op MKB bedrijven

In de eerste 5 jaar van ACRRES was Eneco op het vlak van biomassa een belangrijke partner, die ook aardig investeerde. Toen de prijzen voor biomassa op de markt steeds verder opliepen werd het voor Eneco minder interessant en zijn ze eruit gestapt. Nu bestaan partners en klanten vooral uit MKB bedrijven zoals DSD, DMT, Osomo, Belo Groep en Algae Food & Fuels. In nieuwe markten zoals de Biobased Economy komen de echt spannende innovaties ook meestal van relatief kleine spelers. Die worden niet gehinderd door de nogal eens conserverende mores van de grote, logge concerns. Ze missen echter faciliteiten om dingen uit te proberen en zijn meestal ook niet zo kapitaalkrachtig. De primaire inkomsten van ACRRES komen dan ook niet zo zeer voort uit door die bedrijven betaalde opdrachten. De meest gangbare weg is dat samen met bedrijven projecten worden opgezet, die vervolgens worden gefinancierd met regionale, landelijke of Europese subsidies. Kortom: voor bedrijven een slimme manier om de ontwikkeling van innovaties gefinancierd te krijgen.

Er is een bedrijvennetwerk opgericht (waar je lid van kunt worden) waarin ze bedrijven die actief zijn in de biobased economy met elkaar in contact willen brengen en gezamenlijk met hen projecten proberen op te zetten. Er zijn op dit moment 18 bedrijven verspreid over het hele land betrokken.

 

Laagdrempelig

De opstelling van ACRRES richting bedrijven voelt als een verademing in de wetenschappelijke wereld. Menige wetenschappelijke instelling heeft de focus gericht op twee dingen: het doen van onderzoek en het schrijven van wetenschappelijke publicaties. Begrijpelijk vanuit het perspectief van de wetenschapper, maatschappelijk nuttig, maar daar heeft de ondernemer, en zeker de MKB’er, nou niet als eerste behoefte aan. Die willen een nieuw product van de grond (en in de markt) krijgen. En daar ligt ook de kern van de filosofie van ACRRES: hoe kunnen wij bijdragen om ervoor te zorgen dat die innovatie van de grond komt? Ze gaan er daarbij vanuit dat ze niet zelf de wijsheid in pacht hebben (ook bijzonder voor een onderzoeksclub), maar dat relevante kennis op vele plekken ligt en zeker ook bij de bedrijven zelf.  Acress 7De wijze waarop ACRRES bij een project betrokken wordt is afhankelijk van de vragen die het bedrijf heeft. Het kan zich beperken tot het ter beschikking stellen van de faciliteiten tot het uitvoeren van onderzoek en van alles daar tussen in. De ondernemer bepaalt dat in belangrijke mate zelf. Deze opstelling van ACRRES maakt de toegang voor bedrijven laagdrempelig, zeker voor MKB’ers heel belangrijk. Om de natuurlijke (en soms gezonde) achterdocht van ondernemers jegens onderzoekers weg te werken is het volgens Chris de Visser van essentieel belang dat er een relatie gebaseerd op vertrouwen ontstaat.

 

Energie van de toekomst

De noodzaak om over te stappen op duurzame energie wordt redelijk breed onderschreven. Velen vinden dat nodig vanwege de dreigende klimaatverandering. Maar wat dat betreft blijf je ook hardnekkige sceptici houden. Op zich wonderlijk omdat wetenschappers het daar toch aardig over eens zijn. De Duke Universiteit in de VS (waar de tegenstellingen groot zijn) heeft daar onderzoek naar gedaan en ze trokken een misschien niet verrassende, maar wel onthullende conclusie: “Het antwoord blijkt simpel te zijn: mensen weigeren een probleem te zien omdat de voorgestelde oplossing hen niet bevalt. Hoe meer mensen de oplossing als een bedreiging ervaren, hoe groter de kans dat ze het probleem ontkennen”. Maar daar zijn wij in Flevoland toch te slim voor (zou je denken). Acress 4

Maar nog los van het klimaatvraagstuk lijkt het geen risicovolle redenering te zijn om te stellen dat landen die het eerste in staat zijn om in hun eigen energie te voorzien een forse economische voorsprong zullen hebben. Al is het alleen al omdat ze niet meer afhankelijk zijn van duistere of instabiele regimes.

Dus nu ik er toch zit kan ik maar beter aan de specialist Chris de Visser vragen hoe onze toekomstige energievoorziening eruit gaat zien. Hij verwacht dat de kern van onze energie gaat komen van wind en zon, waarbij voor het balanceren tussen vraag en aanbod ook nog biomassa zal worden gebruikt. Hij verwacht dat het rendement van zonnecollectoren nog fors omhoog zal gaan. De grootste uitdaging ligt overigens niet bij de productie van elektriciteit, maar vooral bij de opslag (die nog steeds niet erg efficiënt is) en bij de distributie in een sterk decentraal energiesysteem. ACRRES zal niet nalaten daar waar mogelijk een bijdrage aan de energietransitie te leveren.

 

Na zo’n energiek gesprek voel ik me toch een beetje schuldig dat ik nog geen zonnepanelen heb liggen. Of kan ik me nog even verschuilen achter de gedachte dat de efficiëntie van die dingen nog stevig omhoog zal gaan? Ik vrees van niet.

By Ger Vos