Almere – In de gevangenissen in Nederland verblijven zo’n zesduizend gedetineerden. Onder hen zijn vakmensen die mooie dingen kunnen maken. Zo wordt bijvoorbeeld hang,-en sluitwerk in de gevangenis gemaakt en verschillende opdrachtgevers weten ook de PI in Almere te vinden voor productie.

Olivier Sabbé, hoofd Arbeid Penitentiaire Inrichting Almere pleit voor meer werk. Hij roept ondernemers op om deze groep medewerkers meer werk te bezorgen. ‘En dan hebben we het niet over ‘zakkies plakken’,’ zo benadrukt hij.

 

Nuttig

Door te werken in de gevangenis maken gedetineerden zich nuttig door mooie producten te assembleren, te monteren of te verpakken. Almere is gespecialiseerd in textielbewerking en poedercoating. Dat gebeurt in werkruimtes waar ook een grote oven beschikbaar is. Sabbé: ‘ PI Almere 1

Hier worden kleine objecten, zoals hang- en sluitwerk, maar ook hele deuren met verf bespoten, waarna de producten in de oven worden verhit en er een prachtig eindresultaat ontstaat. Ook katrollen voor schepen worden zo bewerkt, scharnieren voor tuinhekken. En tralies. Inderdaad: voor eigen gebruik in de bajes.’

In Almere is er op de textielafdeling een groot aantal naaimachines beschikbaar. Hier worden bijvoorbeeld keukenschorten afgewerkt en afdekkleden voor een schildersbedrijf. Sabbé: ‘Wij zoeken zinvol werk met een beetje afwisseling. Dat kan dus gaan om technische zaken, maar ook om eenvoudige handelingen, zoals het inpakken van grote partijen.’ Sabbé geeft aan dat het werken door gedetineerden in gevangenissen en huizen van bewaring gebeurt op vrijwillige basis. ‘De gevangene heeft recht op arbeid en de meeste gedetineerden maken daar heel graag gebruik van. Ze zijn dan vier uur per dag uit hun cel, want als je niet wilt werken moet je in je cel blijven. In Almere is plaats voor 360 gedetineerden. Allemaal mannen. Tachtig procent van hen gaat dagelijks een paar uur aan de slag. Het werken levert de gedetineerden een zakcentje op. Ongeveer vijftien euro per week. Daarvan kunnen ze dan sigaretten kopen of een telefoonkaart of een tv huren.’  PI Almere 4

 

 

Valse concurrentie?

De werkloosheid en het vinden van voldoende werk is buiten de gevangenissen nog steeds een royaal probleem. Levert dit werk in de bajes valse concurrentie op ten opzichte van ondernemers in de regio? Sabbé bestrijdt dit. ‘Dat is niet zo. Als wij zelf producten zouden maken en op de markt brengen, dan zouden we verkeerd bezig zijn met belastinggeld. Maar dat doen wij niet. Wij maken geen producten, wij leveren alleen ‘handjes’. Wij stellen een product samen, we assembleren en we pakken in. En een slimme ondernemer maakt daar natuurlijk graag gebruik van.’  Volgens Sabbé is het ook een afweging voor een  bedrijf. ‘Vaak gebeurt dit werk in China of in Oost Europa. Waarom zou je het daar helemaal naar toesturen als het ook hier in Almere kan gebeuren? Kun je ook nog met recht zeggen dat je een echt Hollands product levert.’ Ondernemers kunnen zelf komen kijken in de PI. Zij worden rondgeleid en geïnformeerd. (www.in-made.nl) PI Almere 2

Wie deze website bezoekt zal zien dat er 8.000 mensen beschikbaar zijn voor werk op vele fronten. Er worden alleen productie-uren in rekening gebracht en kosten die eventueel voor materiaal zijn gemaakt. Omdat de overheid de markt niet mag steunen, worden producten en diensten niet onder deze prijs aangeboden. Goedkope werknemers dus, die vrijwel alle werkzaamheden aankunnen. In de bajes is de flexibiliteit groot. Het maakt niet uit of een opdracht groot of klein is en een opdracht tussentijds uitbreiden is geen probleem. Het werk komt af. Met zoveel werkende gedetineerden zijn er nooit handen te kort. Er wordt op tijd en volgens afspraak geleverd.  ‘We bieden geen standaardoplossingen, maar leveren voor iedere klant een product op maat.’ Buiten Almere zijn er in Nederland nog veertig vestigingen die ‘een handje meehelpen’ in de buurt.

 

Vervoer

De gevangenissen hebben opslagruimte en kunnen de producten vervoeren. ‘Mocht het nodig zijn, dan beschikken we over voldoende gedetineerden om handmatig werk te verrichten. Maar daarnaast heeft iedere werkplaats een modern machinepark. We werken voor het MKB, maar ook voor grote bedrijven. Vanwege onze veelzijdigheid aan diensten kunnen we de hele productielijn verzorgen: van de fabricage van de afzonderlijke onderdelen tot het monteren, verpakken en vervoeren van het eindproduct.’

PI Almere 3

De gedachte dat werken in de bajes ‘heilzaam’ en goed is voor gedetineerden, is niet nieuw. Door te werken blijven ze in het arbeidsproces en ze kunnen hun vakgebied uitbreiden, waardoor er na de detentie meer kans is op doorstroming naar betaald werk. Al eeuwenlang behoort arbeid tot één van de hoofdactiviteiten in de gevangenis. Vroeger werd arbeid gezien als verplichte bezigheid, nu wordt arbeid in de bajes meer gezien als voorrecht. Om te leren, te investeren, te specialiseren.

 

Recht en plicht

De Penitentiaire Inrichting (PI) Almere is een gevangenis, een huis van bewaring en een inrichting voor stelselmatige daders (ISD). Er werken zo’n 250 personeelsleden voor de maximaal 360 mannelijke gedetineerden. De PI Almere is een zelfstandige locatie. Het maakte tot 2010 onderdeel uit van het cluster PI Flevoland. Hoewel Sabbé aangeeft dat werken in de PI in Almere een vrije keuze is, wordt op de website van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) duidelijk dat werken in de bajes verplicht is. ‘Naast het recht op arbeid hebben gedetineerden ook een arbeidsplicht. Dit is vastgelegd in de Penitentiaire Beginselenwet, waarin de rechten en plichten van gedetineerden staan omschreven.’

Volgens de DJI moet de directeur zorgen voor beschikbaarheid van gedetineerdenarbeid voor zover dat mogelijk is. ‘In de gevangenis zijn de gedetineerden verplicht de opgedragen arbeid uit te voeren, zowel binnen als buiten de inrichting. Het betreft hier veroordeelde gedetineerden. In een huis van bewaring wachten gedetineerden nog op een uitspraak van de rechter. Zij zijn niet verplicht om deel te nemen aan arbeid.’ Volgens de DJI is arbeid het belangrijkste onderdeel van het dagprogramma dat aan gedetineerden wordt aangeboden. ‘Er wordt gemiddeld twintig uur per week gewerkt, dus is het zowel een zinvolle dagbesteding voor gedetineerden als een bedrijfseconomische activiteit.’ PI Almere 6

 

Respect

Wel moet de arbeid aan een aantal voorwaarden voldoen, zoals kosteneffiëntie, bedrijfsmatige organisatie en er moet respect en aandacht zijn voor de medewerkers en de gedetineerden. ‘Alle gedetineerden, zowel in een huis van bewaring als in de gevangenis, komen in beginsel in aanmerking voor arbeid. Uiteraard wordt daarbij scherp gekeken naar hun achtergrond, het gepleegde delict en de betrouwbaarheid.’

 
(foto’s: Dienst Justitiële Inrichtingen)